Over Kindsoldaat

De oude boerderij aan de hobbelige zandweg in het buitengebied van Almen ziet er niet bewoond uit. De tijd lijkt er stil te hebben gestaan. In een stal aan de achterzijde staat een geit. Die bekijkt de indringer met een nieuwsgierige blik maar kan helaas geen uitsluitsel geven over de verblijfplaats van de bewoners. Na enig zoekwerk worden die aangetroffen in een huisje achterop het terrein, waar ze vorig jaar hun intrek hebben genomen.
Theater- en filmmaakster Manja Bedner , haar man en hun drie kinderen verruilden Amsterdam voor Almen en zitten daar sinds vorig jaar, in afwachting van de renovatie van de boerderij, een rijksmonument. Een opkamer, schouw, bedstee en een kleine koeienstal zijn de stille getuigen uit het grijze verleden, waarin mens en dier in kleine ruimten vlak bij elkaar leefden.
Dit decor zien we straks terug in de jeugdfilm 'Kindsoldaat', die Bedner momenteel in de steigers zet. Het is het tweede deel van een drieluik, dat zich afspeelt in april '45, toen er fel gevochten werd bij Almen tussen Duitsers en Canadezen, welke laatsten een bruggenhoofd bezetten aan de noordzijde van het Twentekanaal.
Bedner: "Het idee voor de film kreeg ik van een buurman, de heer T. Loman sr., die het nodige wist over de de streek en onze woning. De boerderij, zo vertelde hij, bevond zich midden in dat bruggenhoofd waar de Canadezen zich met hand en tand verdedigden tegen de Duitsers, die vanuit de richting Harfsen kwamen. Uit zijn verhaal begreep ik dat de Duitse soldaten een bij elkaar geraapt zooitje waren, oude mannen en jonge jongens, kinderen van amper 14 jaar.''
Vooral dat laatste aspect intrigeerde en inspireerde Bedner tot het schrijven van een verhaal, dat volledig fictie is maar zich wel afspeelt op deze locatie vlak voor de bevrijding. Het verhaal in kort bestek:
De geit van een oude man en zijn kleindochter verdwijnt te midden van het oorlogstumult. Het meisje gaat op zoek, wordt tegengehouden door de Canadezen, weet hen te omzeilen en vindt uiteindelijk de geit, die echter aan touw wordt vastgehouden door een Duitse, 14-jarige soldaat. Diens kameraad is gewond en heeft volgens hem dringend melk nodig. Het meisje laat zich overtuigen; ze gaat met hem mee maar als ze bij de kameraad aankomen is die dood waarna 14-jarige volledig in elkaar klapt.
Tot zover, meer wil de scenarioschrijver/producer/regisseur niet prijsgeven. Het is niet zomaar een verhaaltje, ze heeft er ook een diepere bedoeling mee. "Het beeld over de Tweede Wereldoorlog wordt steeds diffuser. Oude mensen praten er veel genuanceerder over dan latere generaties. Het is niet alleen zwart-wit. Aan de jeugdige kijkers wil ik meegeven dat er ook aardige en angstige Duitsers waren, nota bene jongens van hun eigen leeftijd."
De cast heeft Bedner grotendeels in haar hoofd. Voor de Duitse jongen heeft ze een gymnasium in het Duitse Gronau benaderd in de hoop dat die een kandidaat levert. Het meisje wordt gespeeld door een leerling van vrije school De Berkel in Zutphen. Verder heeft ze vier tot vijf professionele acteurs gevraagd mee te doen. Daarnaast kan ze naar verwachting een beroep doen op diverse re-enactors van het Achterhoeks Museum in Zelhem, die als soldaten optreden.
Maar bij zo'n project komt veel meer kijken. Denk aan de financiering, het camerawerk, de muziek, het aantal draaidagen, de montage, Bedner heeft zich het nodige op de hals gehaald. Maar ze krijgt er juist energie van. En de medewerking komt van alle kanten. Zo worden oorlogsvoertuigen misschien geleverd door de Groene Soos uit Klarenbeek terwijl een Almense boer, die tegen het oormerken is, een koe levert die nog ouderwetse hoorns heeft en niet vreemd staat te kijken als ze met de hand gemolken wordt.
Toch blijven er nog genoeg wensen over want om de historische context zo goed mogelijk weer te geven is Bedner op zoek naar informatie van mensen die kunnen vertellen hoe de gevechtshandelingen in april '45 daadwerkelijk zijn verlopen, welke kleding een 13-jarig meisje droeg, hoe de inrichting van een boerderij er in die dagen uitzag, etcetera."
www.destentor.nl/regio/lochem/9699475/Almense-boerderij-decor-film.ece