Manja Bedner

‘Gedurende ruim twee eeuwen heksenvervolgingen zijn er patronen en gedragingen ingesleten in de samenleving, die voortleven zonder dat we ons bewust zijn van de oorsprong van deze overlevingsmechanismen.

 

Tijdens de periode van de heksenvervolgingen waren samenkomsten van vrouwen per definitie verdacht, omdat dit makkelijk uitgelegd kon worden als een ‘heksensabbat’. Vriendschappen tussen vrouwen kwamen onder druk te staan, mede ook door de ondervragingsmethodes, waarbij vrouwen onder druk van marteling werden gedwongen om namen van medeplichtigen te noemen, vaak andere vrouwen uit de directe omgeving. Daarmee werden vrouwen teruggeworpen op zichzelf en moesten zij gedrag ontwikkelen waarmee zij zichzelf, zonder hulp, konden beschermen in een extreem onveilige wereld. Een goede manier om veilig te zijn was je verschuilen achter een man en je volgzaam opstellen. Geen grote mond hebben om niet op te vallen en überhaupt zorgen dat je niet opviel. Jezelf kleiner maken dan je bent en je dienstbaar opstellen. Allemaal beschermingsgedrag om buiten de boot van de vervolgingen te vallen.

 

O.a. dit soort gedrag herkennen veel vrouwen nog steeds. Gedrag waarbij ze zichzelf kleiner maken dan ze zijn en hun talenten in zichzelf onderdrukken. Deze talenten zijn vaak elementen die gezien worden als ‘typisch vrouwelijk’, zoals b.v. goed kunnen voelen of goed kunnen luisteren naar intuïtie, maar bijvoorbeeld ook het ontkennen van de eigen intelligentie maakt hier deel van uit. Het onderdrukken van elementen in jezelf zorgt ervoor dat je je als mens niet in je ware potentieel kan ontwikkelen. Veel vrouwen maar ook mannen lijden daar nog steeds onder.

 

Om te kunnen helen is het noodzakelijk om in de eerste plaats te herkennen en erkennen wat de oorsprong is van dit overlevingsgedrag, wat het trauma is. In dit geval wat de traumatische maatschappelijke ervaring is waar het overlevingsgedrag door is ontstaan. Pas als je het herkent en in de tweede plaats erkent kan je beginnen met helen.

 

Een dag over de heksenvervolgingen kan je bewust maken van de ware omvang en gruwel van deze traumatische periode in onze geschiedenis en de gevolgen daarvan voor de samenleving en jouzelf. Niet geromantiseerd en verward met beelden van sprookjesheksen, archetype voor het vrouwelijk kwaad, maar met het beeld van onschuldige mensen van vlees en bloed die gebruikt zijn door machthebbers als zondebok in een periode waarin er maatschappelijke onrust was door klimaatverandering (de kleine ijstijd) en oorlogen. Bewustwording hierover is de eerste stap in het helingsproces. Deze dag helpt bij de bewustwording over deze traumatische periode in onze geschiedenis. Het geeft aanleiding voor gesprek, reflectie, gezamenlijke rouw, erkenning en eerherstel. Rechtzetten wat in het verleden aan onrecht is gedaan.

 

Door de slachtoffers eerherstel te geven, geven we ook eerherstel voor hetgeen we mogelijk onderdrukken in onszelf. Hierdoor kan een weg van heling worden ingeslagen

​